Các nhà sử học cho rằng âm nhạc đã bắt đầu trước cả tiếng nói. Khởi đầu bằng việc vỗ tay và dặm chân - nghĩa là Adam Eva và đám con cháu của ông bà đã chơi nhạc bằng cách ... đánh nhịp. Thời xa xưa âm nhạc được coi như có sức mạnh siêu việt và vạn năng: Âm nhạc được dùng để đuổi tà thần trong những dịp lễ tế. Theo Cựu Ước, thành quách Jericho đã kinh động và sụp đổ vì những hồi kèn. Trong lịch sử Ấn-Độ, dân chúng Bengal nhờ một giọng hát cất lên (khẩn cầu thượng đế) mà đã thoát nạn đói. Các thầy tư tế của Ai-cập cổ dùng âm nhạc để chữa bệnh hiếm muộn ở phụ nữ. Dân tộc do-thái xưa dùng âm nhạc để ngừa bệnh, điển hình nhất là việc vua Saul đã cho liên tục chơi nhạc để trí óc luôn luôn sung mãn...
Sách Thánh Vịnh trong Kinh Thánh Cựu Ước (được viết hơn 1500 năm TCN) có đoạn chép về việc Ca hát và đàn, tức là âm nhạc xuất hiện rất sớm:
"CA TỤNG Chúa đi, vì Chúa nhân hậu,
ĐÀN HÁT mừng danh thánh, vì danh thánh ngọt ngào." (Tv 135, 2)
Tiếp đến là vào thời Hy Lạp cổ, nhạc soạn ra lúc này rất đơn giản chỉ có một giọng đều đều, mục đích là để phổ vào thơ, hát trong đền thờ đấu trường, hát kèm với các vũ công hay hát trong các cuộc tranh tài thể vận. Vào thế kỷ thứ 7, âm nhạc được đưa vào mục vụ trong nhà thờ Công Giáo La Mã. Tuy nhiên, âm nhạc lúc này chưa phát triển cho đến cuối thế kỷ thứ 10. Nhạc lúc này đã có nhiều bè nhiều giọng khác nhau (chỉ dành cho tôn giáo) , nổi bật nhất là nhạc bình ca Gregorio.
Đáng chú ý hơn cả là việc xuất hiện của 7 nốt nhạc bởi một tu sĩ người Ý tên là Guido da Arezzo (mất năm 1050) . Ông đã dùng 7 âm đầu của bài thơ ca ngợi thánh John Tẩy Giả (viết bởi Paul Diacre vào năm 799) như sau:
UT queant laxis
REsonare fibris
MIra getostorum
FAmuli tuo'rum
SOLve polluti
LAbii rea'tum
Sancte Joa'nnes
(Đến thế kỉ XVII, thấy chữ UT khó phát âm nên người ta thay nó bằng chữ DO. CÒn chữ SI là kết hợp của 2 âm đầu các chữ Sancte Joa'nes. Có người cho rằng chữ DO thay chữ UT là để nhớ ơn đấng từ phụ là ông Guido đã có công đã đặt tên cho 7 âm thanh mà đến bây giờ cả thế giới đang dùng).
Vào thời kỳ Phục Hưng, nghệ thuật bắt đầu phát triển mạnh. Âm nhạc vượt ra khỏi khuôn viên thánh đường và tu viện, âm nhạc từ đó cho tới bây giờ được dùng để diễn đạt tâm tình và khát vọng của nhân lọai. Âm nhạc giờ đây trở thành một nghệ thuật tinh xảo. Một tên tuổi lớn thời này xin bạn đừng quên là Palestrina. Ông là nhà soạn nhạc nổi tiếng của giáo hội công giáo La Mã (1525-1594). Chính ông là người đã khởi xướng việc kết hợp và hòa âm các bè nhạc.
*** "Thánh nhạc là loại âm nhạc được sáng tác để thờ phượng Thiên Chúa, nên phải biểu lộ sự thánh thiện và diễn tả được hình thức nghệ thuật cao". Thánh nhạc trước hết phải đáp ứng những yêu cầu về tính chất, luật lệ và nghệ thuật của bộ môn âm nhạc nói chung. Ngoài ra, Thánh nhạc còn phải hội đủ ba điều kiện là: Thánh thiện, nghệ thuật và phổ quát.
Thánh nhạc được phân loại như sau:
- Bình ca Gregorio.
- Các hình thức nhạc đa âm cổ điển và hiện đại.
- Nhạc soạn cho quản cầm và các nhạc khí khác được công nhận.
- Các ca khúc bình dân, phụng vụ và tôn giáo.
Cát Bụi tổng hợp
